Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Senem Karabulut, beslenme alışkanlıklarında veya fiziksel aktivite düzeyinde herhangi bir değişiklik olmamasına rağmen ortaya çıkan istemsiz kilo kaybının, pankreas, mide, yemek borusu, akciğer ve bağırsak kanserleri gibi ciddi hastalıkların erken uyarı işaretlerinden biri olabileceğini belirtti. Karabulut, bu tür kilo kayıplarının genellikle stres veya yoğun çalışma temposu gibi nedenlere bağlanarak göz ardı edildiğini ancak tıbbi değerlendirme gerektirdiğini vurguladı.
Prof. Dr. Senem Karabulut, istemsiz kilo kaybının değerlendirilmesinde kaybedilen kilonun miktarı kadar süresinin de önemli olduğunu ifade etti. Karabulut, bir kişinin herhangi bir diyet veya aktivite değişikliği yapmadan 6 ila 12 ay içerisinde vücut ağırlığının yüzde 5’inden fazlasını kaybetmesinin tıbbi değerlendirme gerektiren önemli bir durum olduğunu söyledi. Örneğin 70 kilogram ağırlığındaki bir kişinin istemsiz şekilde 3,5 kilogramdan fazla kaybetmesi durumunda dikkatli olunması gerektiğini belirtti. Kilo kaybının devam etmesi, belirgin halsizlik, iştahsızlık veya başka şikayetlerin eşlik etmesi durumunda değerlendirmenin geciktirilmemesi gerektiğini ekledi.
Bazı kanser türlerinin başlangıçta belirgin şikayetlere yol açmayabildiğini belirten Karabulut, özellikle pankreas, mide, yemek borusu, akciğer ve bağırsak kanserlerinde istemsiz kilo kaybıyla karşılaşılabileceğini dile getirdi. Lenfoma gibi bazı kanser türlerinde de kilo kaybının önemli belirtilerden biri olabildiğini aktardı. Tümörlerin vücudun enerji kullanımını ve metabolik süreçlerini etkilemesi, iştahın azalması, besin alımının yetersiz kalması veya sindirim sistemindeki sorunların kilo kaybına neden olabileceğini açıkladı. Ancak bu belirtinin mutlaka kanserin erken evrede olduğu anlamına gelmediğini, bu nedenle kilo kaybının nedeninin zamanında araştırılmasının büyük önem taşıdığını belirtti.
İstemsiz kilo kaybına uzun süren iştahsızlık, çabuk doyma, yutma güçlüğü, karın ağrısı, bağırsak alışkanlıklarında değişiklik, dışkıda kan, geçmeyen öksürük, gece terlemesi veya açıklanamayan halsizlik gibi şikayetlerin eşlik etmesi durumunda mutlaka hekime başvurulması gerektiğini vurgulayan Karabulut, özellikle ileri yaşlarda ortaya çıkan ve nedeni açıklanamayan kilo kayıplarının daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
İstemsiz kilo kaybının kanser dışındaki birçok hastalıkta da görülebildiğine dikkat çeken Karabulut, tiroit bezinin aşırı çalışması, diyabet, sindirim sistemi hastalıkları, kronik enfeksiyonlar ve bazı psikolojik sorunların da kilo kaybına yol açabileceğini belirtti. Kilo kaybı yaşayan herkesin kanser olduğu düşünülmemesi gerektiğini ancak kişinin kendi kendine tanı koyması ya da kilo kaybını yalnızca strese bağlayarak uzun süre beklemesinin de doğru olmadığını ifade etti. Hekim değerlendirmesinde kilo kaybının süresi, miktarı, eşlik eden belirtiler, kullanılan ilaçlar ve kişinin tıbbi geçmişinin birlikte ele alınması gerektiğini, gerekli görüldüğünde kan tetkikleri, görüntüleme yöntemleri veya endoskopik incelemelerle altta yatan nedenin araştırıldığını belirtti. Her hastaya aynı tetkiklerin yapılması yerine, kişiye özel bir değerlendirme planlanması gerektiğini ekledi.
Kanserde erken tanının, uygun hastalarda tedavi seçeneklerini ve başarı şansını önemli ölçüde etkileyebildiğini vurgulayan Prof. Dr. Senem Karabulut, erken tanının ilk adımının vücudun verdiği uyarıları doğru değerlendirmekten geçtiğini söyledi. Kişinin beslenmesini değiştirmediği hâlde giderek zayıflamasının, özellikle başka belirtilerle birlikte görülüyorsa araştırılması gereken bir durum olduğunu belirtti. Kilo kaybını yalnızca tartıdaki bir değişiklik olarak görmemek gerektiğini, vücutta nedeni açıklanamayan değişiklikler olduğunda gecikmeden hekime başvurmanın, ciddi hastalıkların zamanında belirlenmesi açısından önem taşıdığını sözlerine ekledi.
