Dr. Öğr. Üyesi Hasan Hacıosman, kaya tuzu, deniz tuzu veya Himalaya tuzu gibi tuz çeşitlerinin temel bileşeninin sodyum klorür olduğunu belirtti. Aşırı tuz tüketiminin hipertansiyon, kalp-damar ve böbrek hastalıkları başta olmak üzere karaciğer sağlığı üzerinde de önemli riskler taşıdığına dikkat çekti.
Hacıosman, günlük beslenmede farkında olmadan alınan tuz miktarının azaltılmasının kronik hastalıklardan korunmada kritik bir adım olduğunu vurguladı. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) yetişkinler için günlük 5 gramın altında tuz tüketimi önerdiğini hatırlatan uzman, bu miktarın yemeklere eklenen tuzun yanı sıra ekmek, peynir, zeytin, şarküteri ve hazır gıdalarla alınan tuzu da kapsadığını belirtti.
Aşırı sodyum alımının vücutta sıvı tutulmasına ve kan basıncının yükselmesine yol açtığını ifade eden Hacıosman, yüksek tansiyonun kalp krizi ve inme gibi ciddi kalp-damar hastalıkları için önemli bir risk faktörü olduğunu söyledi. Kronik hastalıkların genellikle tek bir nedene bağlı gelişmediğini, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite, genetik yatkınlık ve yaş gibi faktörlerin bir arada rol oynadığını ekledi.
Böbreklerin vücuttaki su ve elektrolit dengesini koruma görevini üstlendiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Hasan Hacıosman, yüksek tuz tüketiminin kan basıncını yükselterek böbrekler üzerindeki yükü artırabileceğini söyledi. Hipertansiyon ile böbrek hastalıkları arasındaki ilişkinin böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkileyebileceğini, bu nedenle özellikle kronik böbrek hastalarının tuz tüketimini kontrol altında tutması gerektiğini ifade etti.
Yağlı karaciğer hastalığının genellikle kilo, obezite ve insülin direnci ile ilişkilendirildiğini ancak normal kilodaki kişilerde de görülebileceğini aktaran Hacıosman, Eylül 2026’da yayımlanan bir deneysel çalışmanın yüksek tuz içeren diyetin obez olmayan farelerde karaciğer metabolizmasını değiştirebildiğini ve iltihaplanma ile fibrozisi tetikleyebildiğini gösterdiğini belirtti. Bu bulguların, normal kilodaki kişilerde yağlı karaciğer hastalığının farklı mekanizmalarla gelişebileceğine işaret ettiğini ancak bu durumun insanlar için kesinleşmesi için ek araştırmalar gerektiğini sözlerine ekledi.
Tuz tüketimini azaltmak isteyenlerin sadece yemeklere eklenen tuza değil, hazır ve işlenmiş gıdalara da dikkat etmesi gerektiğini vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Hasan Hacıosman, ekmek, peynir, zeytin, turşu, şarküteri ürünleri, hazır çorbalar, paketli atıştırmalıklar ve sosların günlük tuz alımını artırdığını belirtti.
Uzman, tuz tüketimini azaltmak için yemeklere eklenen tuz miktarını kademeli olarak düşürmeyi, masada tuzluk bulundurmamayı, yemeğin tadına bakmadan tuz eklememeyi, paketli ürünlerde tuz ve sodyum miktarlarını karşılaştırmayı ve yemeklere limon, sarımsak, baharat ekleyerek lezzetlendirmeyi önerdi. Potasyum içeren düşük sodyumlu tuz alternatiflerinin bazı kişiler için seçenek olabileceğini ancak böbrek hastaları ve potasyum düzeyini yükseltebilen ilaç kullananların hekim önerisi alması gerektiğini hatırlattı. İyotlu tuz kullanımının iyot alımını desteklemek açısından önem taşıdığını da ekledi.
Kronik hastalıkların önlenmesinde tek bir besin ya da alışkanlığa odaklanmak yerine genel yaşam tarzının değerlendirilmesi gerektiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Hasan Hacıosman, dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı vücut ağırlığının korunması, sigara kullanılmaması ve kan basıncı, kan şekeri, kolesterol düzeylerinin takibinin önemini vurguladı. Kronik hastalığı bulunanların ilaçlarını düzenli kullanması ve hekim kontrollerini aksatmaması gerektiğini, tuz tüketiminin azaltılmasının ise bu önlemleri tamamlayan önemli bir adım olduğunu sözlerine ekledi.
