University College London (UCL) öncülüğündeki uluslararası bir bilim insanı ekibi, meme kanseri hastalarının gereksiz kemoterapiden kaçınmasına yardımcı olabilecek yeni bir DNA testi geliştirdi. “Prosigna” adı verilen bu test, milyonlarca hastayı kemoterapinin yorucu yan etkilerinden korumayı hedefliyor. Çalışmanın sonuçları, ABD’nin Chicago kentinde düzenlenen Amerikan Klinik Onkoloji Derneği’nin (ASCO) yıllık toplantısında sunulacak.
Geliştirilen test, çalışmaya katılan hastaların üçte ikisinden fazlasının kemoterapiye gerek kalmadan sadece hormon tedavisiyle tedavi edilebileceğini ortaya koydu. Bu bulgu, kanser tedavisinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
İngiltere, Norveç, İsveç, Avustralya, Yeni Zelanda ve Tayland’dan 40 yaş üzeri 4 bin 429 yeni teşhis konmuş hastanın katıldığı çalışma, meme kanseri büyümesinde rol oynayan 50 genin aktivitesini ölçmek için Prosigna gen testini kullandı. Bilim insanları, bu testle hastalığın yeniden nüksetme riskini hesapladı.
Test sonucunda düşük risk puanı alan ve kemoterapi uygulanmayan hastaların beş yıllık sağ kalım oranı yüzde 93,7 olarak belirlendi. Kemoterapi alan hastalarda ise bu oran yüzde 94,9 seviyesinde gerçekleşti.
Prosigna testi sayesinde kemoterapi almadan tedavi olan 64 yaşındaki Karen Bonham, İngiliz basınına yaptığı açıklamada 2017 yılında kanser teşhisi aldığını belirtti. Bonham, kemoterapiden çekindiği için ameliyatının ardından Prosigna gen testinin kullanıldığı “Optima” denemesine katılmayı kabul etti.
Bonham, kemoterapiye başlamasına günler kala hastaneden gelen bir telefonla kemoterapi uygulanmayacak hasta grubuna ayrıldığını öğrendi. Bu haberi aldığında büyük bir rahatlama hissettiğini ifade etti.
Kemoterapi yerine sekiz yıl boyunca radyoterapi ve hormon tedavisi gören Bonham, kanser teşhisinin ve tedavisinin şok edici olabileceğini, hayattaki önceliklerin yeniden şekillendiğini ve tek isteğin hayatta kalmak olduğunu vurguladı. Galler’in Cardiff kentinde yaşayan Bonham’ın kanserden tamamen kurtulduğu ve hastalığın nüksettiğine dair hiçbir belirti olmadığı kaydedildi. Teşhisin üzerinden yaklaşık dokuz yıl geçtiğini belirten Bonham, aktif bir emeklilik hayatı sürdüğünü ve Optima çalışmasının bunda belirleyici rol oynadığını söyledi.
Çalışmaya başkanlık eden UCL Kanser Enstitüsü Meme Onkolojisi Profesörü Rob Stein, elde edilen sonuçların daha kişiselleştirilmiş bir tedaviye doğru atılmış önemli ve kayda değer bir adımı temsil ettiğini açıkladı.
UCL’ye göre, bu çalışmanın sonuçları sayesinde İngiltere’deki kamu sağlık sistemi içinde yılda 5 binden fazla hastanın gereksiz yere kemoterapi almasının önüne geçilebileceği tahmin ediliyor. Ancak, sonuçların 40 yaş altındaki hastalar için geçerli olup olmadığı henüz bilinmiyor ve bu konuda kesin sonuçlar için birkaç yıl daha beklenmesi gerekiyor.
Prosigna gen testi, hastalardan alınan tümör dokusundaki belirli 50 genin aktivitesini analiz ederek kanserin moleküler alt tipini belirliyor. Bu test, kemoterapinin gerekli olup olmadığını belirleme konusunda doktorlara yardımcı olmak için hastalığın tekrarlama risk puanını hesaplıyor.
Çalışma sayesinde birçok hastanın kemoterapinin fiziksel ve duygusal yükünden, ayrıca muhtemel uzun vadeli yan etkilerinden korunabileceği öngörülüyor. Meme kanserinde temel tedavi yöntemi tümörlerin çıkarılmasına yönelik cerrahi müdahale olmakla birlikte, hastalığın yeniden ortaya çıkma riskini azaltmak amacıyla çoğu zaman kemoterapi öneriliyor. Uzmanlar, ağır yan etkileri olan kemoterapinin en yaygın meme kanseri türüne sahip bazı hastalar için çok az fayda sağladığına işaret ediyor.
