Cildin erken yaşlanmasında ultraviyole (UV) ışınlarının önemli bir faktör olduğunu belirten Medicana Bahçelievler Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Ayşegül Alpay, uzun süreli ve korunmasız güneş maruziyetinin kolajen ve elastin yapısında bozulmaya yol açabileceğini ifade etti. Alpay, UVA ışınlarının cildin derin tabakalarına ulaşarak hasara neden olduğunu, UVB’nin ise epidermis üzerinde etkili olup güneş yanığı ve DNA hasarıyla ilişkilendirildiğini belirtti. Her iki UV tipinin de cilt sağlığı için önemli olduğunu vurgulayan Alpay, güneşten korunmanın sadece yaz aylarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi. Güneş koruyucu kullanımının yanı sıra yoğun saatlerde güneşte kalmak, şapka ve uygun kıyafet kullanmamak, güneş koruyucuyu yetersiz uygulamak veya yenilememek gibi hataların sık yapıldığını ekledi.
Sigaranın cilt üzerinde olumsuz etkileri olduğunu belirten Uzm. Dr. Alpay, sigara dumanındaki maddelerin oksidatif stresi artırarak kolajen yapısını bozduğunu söyledi. Ağız çevresindeki ince çizgilerin belirginleşmesinde sigaranın etkili olduğunu ifade eden Alpay, aşırı alkol tüketiminin de cilt görünümünü olumsuz etkilediğini belirtti. Düzensiz ve yetersiz uykunun cildin kendini yenileme sürecini aksattığını, kronik stresin de cilt yaşlanması üzerinde etkili olduğunu sözlerine ekledi.
Yeterli sıvı alımının cilt fonksiyonları için önemli olduğunu ancak tek başına kırışıklıkları önleyemeyeceğini vurgulayan Alpay, beslenmenin de yaşlanmada rol oynadığını belirtti. Yüksek miktarda ve uzun süreli şeker tüketiminin glikasyon yoluyla cilt yapısını etkileyebileceğini söyledi. Glikasyonun, şeker moleküllerinin proteinlerle bağlanması sonucu ileri glikasyon son ürünlerinin oluşmasıyla ilişkili olduğunu ve bunun kolajen ile elastin gibi yapısal proteinleri etkileyerek elastikiyet kaybına ve mat bir görünüme yol açtığını açıkladı.
Hızlı kilo alıp vermenin cildin elastikiyeti ve sarkma görünümü üzerinde etkili olabileceğini belirten Alpay, dengesiz diyetlerin cildin ihtiyaç duyduğu besinlerden mahrum kalmasına neden olabileceğini ifade etti. Kilo verme sürecinde dengeli beslenme ve fiziksel aktivitenin daha faydalı olduğunu vurguladı.
Cildi çok sık yıkamak, çok sıcak su kullanmak veya cilt tipine uygun olmayan temizleyiciler tercih etmenin cildin doğal bariyerini bozduğunu belirten Alpay, bunun kuruluk, hassasiyet ve kızarıklığa neden olabileceğini söyledi. Peeling, retinol ve asitlerin bilinçsiz ve gereğinden sık kullanımının da irritasyona yol açtığını ekledi.
Makyajla uyumanın gözeneklerin tıkanması, irritasyon ve cilt bariyerinin bozulması gibi sorunlara yol açabileceğini belirten Alpay, gece yatmadan önce cildin nazikçe temizlenmesi ve nemlendirici kullanılması gerektiğini ifade etti. Nemlendirici kullanmamanın tek başına kalıcı kırışıklık nedeni olmadığını ancak cilt nem kaybının ince çizgileri daha belirgin gösterebileceğini belirtti.
Limon, karbonat, sirke gibi cilde uygun olmayan maddelerin evde kullanılmasının, aşırı peeling yapmanın veya sivilceleri sıkmanın ciltte irritasyon ve bariyer hasarına yol açabileceğini vurgulayan Alpay, doğal ürünlerin her zaman güvenli olmadığını ve içerik, konsantrasyon ile kullanım sıklığının önemli olduğunu söyledi.
Cilt yaşlanmasının doğal bir süreç olduğunu hatırlatan Uzm. Dr. Alpay, bu sürecin hızını etkileyebilecek faktörler olduğunu belirtti. Güneşten korunmak, sigaradan uzak durmak, dengeli beslenmek, yeterli uyumak, stresi yönetmek ve cilde uygun bir bakım rutini oluşturmanın cilt sağlığının korunmasına katkı sağladığını sözlerine ekledi. Cilt bakımında en doğru yaklaşımın doğru ürünü, doğru sıklıkta ve doğru şekilde kullanmak olduğunu vurguladı.
