Prof. Dr. İlker Taşçı, Dünya Alzheimer Ayı kapsamında yaptığı açıklamada, yaş ilerledikçe görülen unutkanlığın her zaman Alzheimer olmadığını belirtti. Taşçı, artan unutkanlığın günlük işleri zorlaştırması ve kişinin bağımsız yaşamını etkilemesi durumunda ayrıntılı değerlendirme gerektiğini vurguladı. Hafif unutkanlıkların yaşlanmanın doğal bir parçası olabileceğini, ancak kişinin daha önce kolay yaptığı işlerde zorlanması, sık soru tekrarı, tanıdık yerlerde kaybolma veya davranış değişiklikleri gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Unutkanlığın Alzheimer dışında uyku bozuklukları, depresyon, vitamin eksiklikleri, tiroit hastalıkları, enfeksiyonlar, kronik rahatsızlıklar ve ilaç kullanımı gibi çeşitli sağlık sorunlarından kaynaklanabileceğini ifade eden Prof. Dr. Taşçı, unutkanlık şikayeti olan yaşlılarda doğrudan tek bir hastalığa odaklanmanın doğru olmadığını belirtti. Taşçı, unutkanlığın başlangıcı, ilerleyişi ve günlük yaşam üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi gerektiğini ekledi. Kişinin kullandığı ilaçlar, mevcut hastalıkları, beslenme, uyku düzeni ve ruhsal durumunun da incelenmesi gerektiğini söyledi.
Alzheimer hastalığının sadece unutkanlıkla sınırlı olmadığını belirten Prof. Dr. Taşçı, dikkat edilmesi gereken diğer belirtileri sıraladı. Yakın zamanda yaşanan olayları sık unutmak, aynı soruları tekrar etmek, para yönetimi, yemek hazırlama ve ilaç takibi gibi günlük işlerde zorlanmak, zamanı veya yeri karıştırmak ve konuşurken kelime bulmakta güçlük çekmek bu belirtiler arasında yer alıyor. Ayrıca kişilik, davranış ve duygu durumunda belirgin değişiklikler görülmesi de önemli bir gösterge.
Taşçı, bu belirtilerden birinin tek başına Alzheimer tanısı koydurmadığını, ancak belirtilerin tekrarlaması, ilerlemesi ve günlük yaşamı etkilemesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti. İleri yaştaki bireylerde bilişsel yakınmaların çok yönlü değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Taşçı, geriatrik değerlendirmenin hafıza testlerinin ötesinde hareket kabiliyeti, düşme riski, beslenme, ruh sağlığı, uyku düzeni, sosyal yaşam, kronik hastalıklar ve ilaçları da kapsadığını ifade etti. Bu bütüncül yaklaşımın, olası nedenlerin belirlenmesine ve kişiye özel bakım planı oluşturulmasına yardımcı olduğunu ekledi.
Alzheimer hastalığında erken değerlendirmenin, kişinin ihtiyaçlarının belirlenmesi, eşlik eden sağlık sorunlarının kontrol altına alınması ve bakım sürecinin planlanması açısından kritik olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Taşçı, ailelerin unutkanlığı yaşlılığın doğal bir sonucu olarak görüp başvuruyu erteleyebildiğini söyledi. Taşçı, erken değerlendirmenin tedavi edilebilir nedenlerin saptanmasını ve gerekli desteklerin zamanında sağlanmasını mümkün kıldığını belirtti. Kişinin bağımsızlığını uzun süre koruması ve yaşam kalitesini artırmanın temel amaç olduğunu ifade etti.
Bilişsel sağlığın korunmasında kronik hastalıkların takibi, dengeli beslenme, yeterli uyku, fiziksel aktivite ve sosyal yaşamın sürdürülmesinin önemine değinen Taşçı, hipertansiyon, diyabet ve kalp-damar hastalıklarının kontrol altında tutulması gerektiğini belirtti. Uygun fiziksel aktivite, düzenli uyku, yeterli ve dengeli beslenmenin yanı sıra sosyal ilişkilerin ve zihinsel faaliyetlerin sürdürülmesinin sağlıklı yaşlanmanın önemli parçaları olduğunu ekledi. Yaşlı bireylerin sağlık durumlarının düzenli değerlendirilmesinin, hastalıkların erken teşhisinin yanı sıra bağımsızlık ve yaşam kalitesinin korunmasına da katkı sağladığını söyledi.
