Gastroenteroloji Bölümü’nden Doç. Dr. Süleyman Günay, genç yetişkinlerde kolorektal kanser vakalarının son yıllarda arttığına dikkat çekti. Günay, makattan kanama ve dışkılama düzenindeki değişikliklerin sıklıkla hemoroid veya stresle karıştırıldığını belirtti. Bu yanlış değerlendirmelerin erken tanıyı geciktirdiğini, genç yaşta olmanın kanser riskini ortadan kaldırmadığını vurguladı.
Doç. Dr. Günay, kolorektal kanserlerde genetik yatkınlığın önemli bir faktör olduğunu, ancak hastalığın yalnızca genetik nedenlerle açıklanamadığını ifade etti. Aşırı kilo, hareketsiz yaşam tarzı, sigara ve alkol tüketimi, sağlıksız beslenme alışkanlıkları ve ultra işlenmiş gıdaların sıkça tüketilmesi risk faktörleri arasında yer alıyor. Bağırsak florasını etkileyen çevresel faktörler ve gereksiz antibiyotik kullanımı da sindirim sistemi sağlığını olumsuz etkileyebiliyor.
Son araştırmalar, bağırsak florasındaki dengesizliğe yol açan kolibaktin adlı toksinin önemini gösterdi. Bu bulgu, sindirim sistemi sağlığının korunmasının ne kadar kritik olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Uzmanlar, özellikle 45 yaş altındaki yetişkinlerde rektal kanser artışlarının gözlendiğini, bu nedenle dışkıda kan, açıklanamayan kansızlık, kilo kaybı, yeni başlayan kabızlık veya ishal gibi bulguların ciddiye alınması gerektiğini belirtti.
Kolorektal kanserde erken tanının tedavi başarısını doğrudan etkileyen en önemli faktörlerden biri olduğunu belirten Doç. Dr. Günay, hiçbir şikayet olmasa bile özellikle 45 yaşından sonra kolonoskopi taramasının yapılmasını önerdi. Ailesinde kolon veya rektum kanseri öyküsü bulunanlar veya alarm belirtileri yaşayan kişiler için tarama yaşı hekim tarafından daha erken planlanabiliyor.
Kolonoskopi, sadece kanseri erken evrede tespit etmekle kalmıyor, aynı zamanda kanser gelişmeden önce riskli poliplerin saptanıp çıkarılmasına da olanak tanıyor. Bu yöntem sayesinde, bazı vakalarda kanser gelişimi başlamadan önlenebiliyor ve hastaların yaşam kalitesi artırılabiliyor.
Doç. Dr. Süleyman Günay, kolorektal kanser veya sindirim sistemindeki riskli lezyonlar erken evrede yakalandığında her zaman büyük bir ameliyatın gerekmediğini vurguladı. Endoskopik Submukozal Diseksiyon (ESD) yöntemi, uygun hastalarda tümörlü veya kanserleşme riski taşıyan dokunun herhangi bir kesi yapılmadan endoskopik olarak çıkarılmasını sağlıyor.
ESD işlemi sırasında, ağızdan veya makattan ince bir endoskop kullanılıyor. Karında kesi açılmadan, yalnızca hastalıklı alan hedefleniyor ve sağlıklı organ dokusu mümkün olduğunca korunuyor. Hastalıklı doku, milimetrik hassasiyetle çevresinden ayrılarak tek parça halinde çıkarılıyor. Bu yöntem, hasta konforunu ve organ koruyucu tedaviyi ön plana çıkarıyor.
ESD işlemi sonrası hastalar genellikle daha konforlu bir süreç geçiriyor ve çoğu hasta aynı gün veya kısa süreli takip sonrasında taburcu edilebiliyor. Günlük yaşama ve işe dönüş süresi, klasik cerrahiye göre daha kısa olabiliyor. Ancak, ESD her hastaya uygulanabilen bir yöntem değildir. Tedavinin başarısı, doğru hasta seçimine, lezyonun erken evrede saptanmasına ve işlemi gerçekleştiren ekibin deneyimine bağlıdır.
