Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oğuz Uzun, zatürrenin basit bir akciğer enfeksiyonu olmadığını vurgulayarak önemli uyarılarda bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü verileri, 2023’te küresel çapta yaklaşık 2,7 milyon kişinin alt solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle hayatını kaybettiğini ortaya koyuyor. Bu istatistikler, tıptaki gelişmelere ve aşıların yaygınlaşmasına rağmen zatürrenin ciddi bir sağlık sorunu ve ölüm nedeni olmaya devam ettiğini gösteriyor.
Zatürre her yaş grubunda görülebilmekle birlikte, bazı gruplarda hastalığın seyri daha ağır ilerleyebiliyor. Prof. Dr. Oğuz Uzun, özellikle 65 yaş üstü bireyler, küçük çocuklar, kronik kalp ve akciğer hastaları, diyabet ve böbrek yetmezliği gibi kronik rahatsızlıkları olanlar ile bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerin daha yüksek risk taşıdığını belirtiyor. Hafif seyreden ve evde tedavi edilebilen zatürre vakalarında ölüm riski yüzde 1’in altında seyrederken, hastaneye yatırılan hastalarda bu oran yüzde 5-15’e, yoğun bakım gerektiren ağır vakalarda ise yüzde 20-50’ye kadar yükselebiliyor.
Zatürrenin en bilinen belirtileri arasında ateş, titreme, öksürük, balgam çıkarma, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve genel halsizlik yer alıyor. Ancak Prof. Dr. Uzun, her zatürre hastasında ateş veya balgam görülmeyebileceğini, özellikle ileri yaştaki bireylerde hastalığın yalnızca halsizlik, iştahsızlık, bilinç bulanıklığı veya genel durumda belirgin bir kötüleşme ile kendini gösterebileceğini ekliyor. Bu nedenle semptomların dikkatle değerlendirilmesi büyük önem taşıyor.
Zatürre her mevsim görülebilse de, sonbahar ve kış aylarında vaka sayılarında belirgin bir artış gözlemleniyor. Prof. Dr. Oğuz Uzun, bu dönemlerde insanların kapalı ve kalabalık ortamlarda daha fazla vakit geçirmesi ve grip ile RSV gibi solunum yolu virüslerinin yaygınlaşmasının hastalığın riskini artırdığını ifade ediyor. Viral enfeksiyonlar zatürreye doğrudan zemin hazırlayabildiği gibi, sonrasında bakteriyel zatürre gelişimini de kolaylaştırabiliyor.
Hastalığın tanısı, hastanın şikayetleri, fizik muayene bulguları ve gerektiğinde çekilen akciğer grafisi ile konuluyor. Tedavi süreci ise hastalığa neden olan mikroorganizmaya ve hastalığın şiddetine göre şekilleniyor. Bakteriyel zatürre vakalarında antibiyotik tedavisi uygulanırken, virüs kaynaklı enfeksiyonlarda antibiyotiklerin doğrudan bir etkisi bulunmuyor. Hafif vakalar evde takip edilirken, ağır seyreden hastalar hastanede tedavi altına alınıyor.
Zatürreden korunmada aşılamanın kritik bir rol oynadığını vurgulayan Prof. Dr. Uzun, pnömokok ve grip aşılarının uygun kişilere uygulandığında belirli zatürre türlerinin ve ağır enfeksiyonların önlenmesinde etkili olduğunu belirtiyor. Sigarayı bırakmak, el hijyenine özen göstermek ve kronik hastalıkları kontrol altında tutmak da korunma stratejileri arasında yer alıyor. Belirgin nefes darlığı, dudaklarda morarma, bilinç bulanıklığı veya şiddetli göğüs ağrısı gibi belirtiler acil tıbbi müdahale gerektiriyor. Uzayan öksürük, ateş ve özellikle nefes darlığı gibi semptomların basit bir üşütme olarak geçiştirilmemesi gerektiği konusunda uyarıyor.
Reklam & İşbirliği: [email protected]