Acıbadem Kartal Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Murat Yassa, kadın kanserlerinde erken tanının tedavi başarısı için kritik önem taşıdığını açıkladı. Yassa, karında sürekli şişlik, menopoz sonrası kanama veya adet dışı düzensiz kanamalar gibi bazı belirtilerin iki haftadan uzun sürmesi durumunda zaman kaybetmeden hekime başvurulması gerektiğini vurguladı. Erken evrede konulan tanının, hastaların sağ kalım oranlarını yüzde 90’ın üzerine çıkarabildiğini ve daha az invaziv tedavi seçenekleri sunduğunu belirtti.
Doç. Dr. Murat Yassa, özellikle rahim, rahim ağzı ve yumurtalık kanserlerinde görülen değişikliklerin her zaman kanser anlamına gelmediğini ifade etti. Ancak vücudun normal düzeninde ortaya çıkan ve geçmeyen nedenlerin araştırılmasının büyük önem taşıdığını belirtti. Jinekolojik kanserlerde en büyük farkın, tanının hangi evrede konduğuyla belirlendiğini aktardı.
Yassa, rahim kanserinin erken evrede yakalanması durumunda beş yıllık sağ kalımın yüzde 90’ın üzerinde olduğunu vurguladı. Aynı hastalığın ileri evrede teşhis edilmesiyle bu oranın keskin biçimde düştüğünü belirtti. Erken evrenin, çoğu zaman daha küçük bir ameliyat, daha az ek tedavi ve daha hızlı toparlanma imkanı sunduğunu ifade etti.
Menopoz sonrası görülen her türlü kanama miktarı fark etmeksizin hekim muayenesi gerektirir. Rahim kanseri tanısı alan kadınların yaklaşık yüzde 90’ında ilk belirti menopoz sonrası kanama olarak ortaya çıkmaktadır. Menopoz sonrası kanama yaşayan kadınların yaklaşık yüzde 9’unda ise rahim kanseri saptanmıştır.
Menopoz öncesi geçiş dönemindeki adetler arasında oluşan kanamalar da dikkate alınmalıdır. Alışılmadık şekilde uzayan, yoğun ve şiddetli kanamalar da aynı ciddiyetle değerlendirilmelidir. Bu tür düzensizlikler, potansiyel sağlık sorunlarının göstergesi olabilir.
Yumurtalık kanserinin erken belirtileri sindirim sistemi şikayetleriyle benzerlik göstermektedir. Karında sürekli şişkinlik hissi, az yemekle doyma, kıyafetlerin bel bölgesinde daralma ve karında dolgunluk hissi bu belirtiler arasında yer alır. Bu şikayetler yeni başladığında, neredeyse her gün tekrar ettiğinde ve birkaç haftadır sürdüğünde kadın hastalıkları muayenesi gereklidir.
Doç. Dr. Murat Yassa, hastaların önemli bir kısmının aylarca hazımsızlık ilacı kullanıp kadın doğum uzmanına en son başvurduğunu belirtti. Yassa, şişkinlik şikayetleri geçmiyorsa yumurtalıkların da mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Cinsel ilişki sonrası kanama ile kanlı veya kötü kokulu akıntı, rahim ağzı kanserinin erken dönem belirtileri arasında bulunmaktadır. Rahim ağzı kanseri, yıllar süren öncü lezyon döneminde tarama testleri sayesinde yakalanabilir. Bu özelliğiyle önlenebilir kanserler arasında yer almaktadır.
Türkiye’de 30 ile 65 yaş arasındaki kadınlara beş yılda bir HPV testi ulusal tarama programı kapsamında ücretsiz olarak sunulmaktadır. HPV aşısı da rahim ağzı kanserine karşı etkili koruma sağlamaktadır. Bu tarama ve aşılama yöntemleri erken teşhis ve korunmada önemli rol oynamaktadır.
Kasıkta veya alt karında geçmeyen ağrı ya da baskı hissi, yeni başlayan sık idrara çıkma isteği ve nedeni bulunamayan kabızlık gibi durumlar yumurtalık ve rahim kanserlerinde görülebilen belirtilerdir. Bu şikayetler tek başına genellikle iyi huylu nedenlere bağlı olarak ortaya çıkar.
Ancak bu belirtiler yeni başlamışsa, giderek artıyorsa ve birden fazlası bir arada görülüyorsa ayrıntılı tıbbi değerlendirme gereklidir. Uzmanlar, bu tür durumlarda gecikmeden hekime başvurulmasını önermektedir.
Vulva kanseri daha nadir görülen bir tür olmasına rağmen, belirtileri uzun süre mantar enfeksiyonu zannedilerek ihmal edilebilir. Haftalarca süren kaşıntı, iyileşmeyen genital yaralar, kalınlaşmış veya renk değiştirmiş cilt alanı ile yeni beliren kabarıklıkların muayene edilmesi önemlidir.
Kremle geçmeyen kaşıntı durumlarında biyopsi kararının erken verilmesi, doğru tanının konulması açısından kritik rol oynamaktadır. Erken teşhis, tedavi sürecinin başarısını artırır.
Yumurtalık ve rahim kanserleri için genel bir tarama testi bulunmadığından, belirtilerin bilinmesi ve düzenli jinekolojik muayeneler erken tanı açısından kritik önem taşır. Doç. Dr. Murat Yassa, normalin üzerinde kilosu bulunan ve/veya polikistik over sendromu olan kadınlarda rahim kanseri riskinin arttığını belirtti. Bu nedenle bu grupların daha sık takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
Ailesinde meme, yumurtalık, rahim veya bağırsak kanseri öyküsü olan kadınlar için kalıtsal risk değerlendirmesi ve daha yakın izlem gerekebilir. Şikayetlere açıklanamayan kilo kaybı ve sürekli yorgunluk eşlik ediyorsa gecikmeden hekime başvurmak büyük önem taşımaktadır.
Doç. Dr. Murat Yassa, rahim ve yumurtalık kanserlerinde tedavinin temelini cerrahinin oluşturduğunu ifade etti. Erken evrede yapılan ameliyatların genellikle daha sınırlı kaldığını belirtti. Yassa, erken evrede yakalanan rahim kanseri olgularının uygun olanlarında, karında kesi açmadan vajinal laparoskopiyle (vNOTES) tam kapalı izsiz cerrahi uygulayabildiklerini aktardı.
Bu yöntemle ameliyat olan hastaların çoğunlukla ertesi gün eve dönebildiğini ve daha az ağrı yaşadığını dile getirdi. Ancak bu seçeneğin, hastalığın erken evrede yakalanmış olmasıyla mümkün olduğunu vurguladı. Belirtileri erteleyen hastaların, hem tedavi şansını hem de daha az zorlayıcı tedavi seçeneklerini kaybettiğini sözlerine ekledi.
