Cambridge Üniversitesi öncülüğünde yapılan bir araştırma, düzenli kitap okumanın zihinsel sağlığı koruduğunu ve ileri yaşlarda demans ile Alzheimer riskini yaklaşık üçte bir oranında azalttığını ortaya koydu. Araştırmada, on binlerce kişinin bilişsel ve nörolojik verileri incelendi.
Erken yaşta kitap okuma alışkanlığı edinen çocukların dikkat, hafıza ve akademik başarı seviyelerinin daha yüksek olduğu belirlendi. Bu bireylerin ekran başında daha az zaman geçirerek uyku kalitelerini artırdığı da saptandı.
Çalışmanın 55 yaş ve üstü yaklaşık 6 bin kişiyi beş yıl boyunca takip eden verileri, düzenli kitap, gazete ve dergi okuyanlarda zihinsel zayıflama ihtimalinin belirgin şekilde düştüğünü gösterdi. Bu grupta Alzheimer riski yüzde 33 azaldı.
Beyin görüntüleme taramaları, kitap okuma eyleminin hafıza, öğrenme ve duygu kontrolünü yöneten kortikal bölgelerdeki sinirsel bağlantıları güçlendirdiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, kurgusal metinlere odaklanmanın stres seviyesini yüzde 20’ye kadar düşürebildiğini belirtti. Kitap kulüpleri veya aile içi okuma etkinliklerinin bilişsel faydaları artırdığına dikkat çekildi.
Curtin Üniversitesi’nin analiz ettiği 80’den fazla araştırma, yaş ilerledikçe kas kütlesi, gücü ve fiziksel işlev kaybı olarak tanımlanan sarkopeni rahatsızlığı olan bireylerde bunama riskinin yüzde 42 daha yüksek olduğunu gösterdi. Bu durum, beyin sağlığının korunmasında fiziksel kondisyonun önemini vurguluyor.
Araştırmada obezite ile bunama arasındaki ilişkinin yaşa göre değiştiği tespit edildi. 65 yaş altı obez bireylerde bunama riski yüzde 9 artarken, 65 yaş üstü obez kişilerde bu risk yüzde 17 daha düşüktü. Ancak uzmanlar, bu bulgunun kilo almanın faydalı olduğu şeklinde yorumlanmaması gerektiği konusunda uyarıda bulundu.
Curtin Üniversitesi’nden Prof. Mario Siervo, vücut ağırlığı, yaşlanma ve bunama arasındaki karmaşık ilişkiyi anlamak için daha uzun vadeli çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtti. Tayland Burapha Üniversitesi’nden Uraiporn Booranasuksakul ise tek başına vücut ağırlığının bunama riskini tam yansıtmadığını, yaşlandıkça kas gücü ve işlevinin korunmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
