Kadınlarda kalp krizi belirtileri her zaman klasik göğüs ağrısı şeklinde ortaya çıkmayabilir. Baş dönmesi, mide bulantısı, nefes darlığı, açıklanamayan yorgunluk, sırt veya çene ağrısı gibi semptomlar kalp krizinin habercisi olabilir. Memorial Şişli Hastanesi Kardiyoloji Bölümü’nden Hatice Bütül Erer, kadınlarda kalp hastalıklarının erkeklerden farklı belirtiler gösterebildiğini belirtti. Erer, yeni başlayan veya tekrarlayan şikayetlerin stres, yorgunluk veya mide problemi olarak geçiştirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Kalp krizinin tipi, tedaviye ulaşma süresi, yaş ve eşlik eden diğer hastalıklar hastalığın seyrini etkileyen önemli faktörlerdir. 2011-2022 verilerini inceleyen bir çalışma, ilk ani kalp krizi sonrası hastane içi ölüm oranının 18-54 yaş grubundaki kadınlarda yüzde 3,1, erkeklerde ise yüzde 2,6 olduğunu bildirdi. Bu durum, genç kadınlarda da kalp krizi sonrası ölüm riskinin göz ardı edilmemesi gerektiğini gösteriyor.
Kadınlarda koroner arter hastalığı ve kalp krizinin yanı sıra kalp yetmezliği, ritim bozuklukları, kalp kapak hastalıkları, kalp kası hastalıkları ve koroner mikrovasküler hastalık görülebilir. Erer, özellikle genç kadınlarda nadir görülen ancak önemli bir problem olan spontan koroner arter diseksiyonuna (SCAD) dikkat çekti. Kalbi besleyen damar duvarında yırtılma ile ortaya çıkan SCAD, gebelik, emzirme dönemi ve yoğun fiziksel veya duygusal stres durumlarında kalp krizine yol açabiliyor.
Kadınlarda kalp damarlarındaki tıkanıklığın belirtileri, erkeklerde sık görülen klasik göğüs ortası baskısından farklılık gösterebilir. Göğüs ağrısının yeri ve niteliği değişebilir, yanma şeklinde de ortaya çıkabilir. Nefes darlığı, alışılmadık yorgunluk, bulantı-kusma, sırt veya çene ağrısı, baş dönmesi, soğuk terleme ve mide rahatsızlığı gibi belirtiler de kalp hastalığının habercisi olabilir. Bu nedenle yeni başlayan veya tekrarlayan şikayetlerin hafife alınmaması büyük önem taşıyor.
Menopoz sonrası başlayan kalp-damar şikayetleri de ihmal edilmemelidir. Efor sırasında tekrarlayan göğüs ağrısı, yeni başlayan nefes darlığı, açıklanamayan çarpıntılar, bayılma hissi, efor kapasitesinde azalma veya olağandışı yorgunluk gibi durumlarda kardiyoloji değerlendirmesi yapılmalıdır. Yüksek tansiyon, kolesterol, diyabet, obezite, sigara kullanımı ve ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü bulunan kadınların kardiyovasküler risk açısından değerlendirilmesi önemlidir.
Kadınlara özgü bazı gebelik komplikasyonları da ilerleyen yaşlarda kardiyovasküler riski artırabilir. Preeklampsi, gebelik hipertansiyonu, gebelikte diyabet ve erken doğum öyküsü olan kadınların ileriki yaşamlarında kalp-damar hastalıkları açısından daha dikkatli izlenmesi gerekmektedir. Menopoz dönemindeki risk faktörlerindeki değişiklikler nedeniyle risk değerlendirmesinin güncellenmesi de büyük önem taşır.
Yoğun duygusal veya fiziksel stres sonrası kalbin sol karıncığında geçici kasılma bozukluğu ile ortaya çıkan ve kadınlarda daha sık görülen ‘Kırık Kalp Sendromu’ da menopoz sonrası kadınlarda daha yaygın görülebilir. Sevilen birinin kaybı, korku, üzüntü gibi yoğun duygusal stresler veya ameliyat, enfeksiyon, travma gibi fiziksel etkenler bu sendromu tetikleyebilir. Başlangıçta kalp krizinden ayırt edilemeyebilen bu durum, akut dönemde ciddi komplikasyonlara yol açabilir.
