Girişimsel Nöroloji Bölümü Uzmanı Dr. Elif Sarıönder Gencer, yetersiz ve kalitesiz uykunun baş ağrısı, bellek zayıflaması, dikkat dağınıklığı ve kronik yorgunluk gibi sorunlara yol açtığını belirtti. Uykunun pasif bir dinlenme hali olmadığını vurgulayan Gencer, bilimsel verilere göre uykunun vücudun en kapsamlı biyolojik onarım süreci olduğunu söyledi. Yetişkinlerin geceleri 7 ila 9 saat kesintisiz uyumasının tıbbi bir öneri değil, fizyolojik bir zorunluluk olduğunu ifade etti.
Dr. Gencer, kronik uyku yetersizliğinin yalnızca yorgunlukla sınırlı kalmayıp birçok ciddi sağlık sorunuyla doğrudan ilişkili olduğunu belirtti.
Uykunun önemi hakkında bilgi veren Uzm. Dr. Elif Sarıönder Gencer, derin uyku evrelerinde beynin gün boyu biriken zararlı atık maddeleri, özellikle Alzheimer hastalığıyla ilişkilendirilen proteinleri temizlediğini açıkladı. Öğrenilen bilgilerin kalıcı belleğe aktarıldığını, stres hormonlarının dengelendiğini ve bağışıklık sisteminin güçlendiğini belirtti. Gencer, uykusuzluğun kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet, obezite, depresyon, anksiyete bozuklukları ve zihinsel işlev kaybı riskini artırdığını da ekledi.
Sağlıklı uyku için vücut iç sıcaklığının düşmesi gerektiğini belirten Gencer, yüksek ortam sıcaklığının bu düşüşü engellediğini ve uykuya dalmayı zorlaştırdığını ifade etti. Sıcak havalarda uyku sorunlarının başlıca nedenleri arasında vücut ısısının düşememesi, terleme, sık uyanma, kalp hızının yükselmesi, gece neminin artması ve geç saatlere uzanan aydınlık olduğunu sıraladı. Yüksek ortam sıcaklığının derin uyku evresine geçişi engellediğini ve aşırı terlemenin uyku bütünlüğünü bozduğunu belirtti.
Uzm. Dr. Elif Sarıönder Gencer, sıcak havalarda uyku kalitesini korumak için çeşitli önerilerde bulundu. Yatmadan 1-2 saat önce odayı havalandırmak, klima kullanımında oda sıcaklığını 18-20 derece ayarlamak ve klimanın doğrudan üflemediği bir konumlandırma yapmak gerektiğini söyledi. Ilık duşun, vücut yüzey sıcaklığını düşürerek uykuya geçişi kolaylaştırdığını belirtti. Pamuklu, keten veya bambu içerikli tekstil ürünlerinin tercih edilmesi gerektiğini, sentetik malzemelerin terlemeyi artırabileceğini ekledi.
Yeterli sıvı tüketiminin önemine değinen Gencer, yatmadan 1-2 saat önce aşırı sıvı alımından kaçınılması gerektiğini, bunun gece tuvalete kalkma ihtiyacını azaltacağını vurguladı. Sindirim sürecinin vücut ısısını yükselttiği için yatmadan en az 2-3 saat önce hafif beslenilmesi gerektiğini ifade etti. Yoğun fiziksel aktivitenin de vücut ısısını ve kortizol düzeyini yükselterek uykuya geçişi geciktirebileceğini belirtti. Uzun yaz aylarında ışık maruziyetini azaltmak için kalın perdeler kullanmanın melatonin salgısını desteklediğini ekledi.
Vatandaşların uykuya dalma veya uyku sürdürme güçlüğü gibi durumlarda sağlık kuruluşlarına başvurması gerektiğini söyleyen Uzm. Dr. Elif Sarıönder Gencer, haftada üç veya daha fazla gece uyku güçlüğü, yeterli süre uyunmasına rağmen gündüzleri aşırı uyku hali, uyku sırasında horlama veya nefes durması, huzursuz bacak sendromu belirtileri, uyku sorunlarına eşlik eden depresyon veya yoğun kaygı gibi durumlarda tıbbi müdahale gerektiren bir uyku bozukluğuna işaret edebileceğini belirtti.
