Yaz aylarında kafe ve restoranlarda tüketilen buzların hijyenik koşullarda üretilip saklanmaması, mide-bağırsak enfeksiyonları başta olmak üzere ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik rahatsızlığı olanlar, ishal ve kusma gibi belirtilerle hızlı sıvı kaybı yaşayarak daha ağır seyreden hastalıklarla karşı karşıya kalabiliyor.
Uzmanlar, dondurma işleminin mikroorganizmaları öldürmediğini vurgulayarak, kirli suyla üretilen veya hijyenik olmayan ortamlarda depolanan buzların ishal, kusma ve çeşitli mide-bağırsak enfeksiyonlarına neden olabileceğini belirtiyor. Bu risk grubunda yer alan bireylerin daha dikkatli olması gerektiği ifade ediliyor.
Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Mehtap Yücel, buzun sadece donmuş su olmadığını, doğrudan tüketildiği için bir gıda olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Yücel, buzun üretiminden taşınmasına, depolanmasından servis edilmesine kadar tüm aşamalarda gıda güvenliği kurallarına uyulmasının zorunlu olduğunu söyledi.
Hazır buzların güvenilir işletmeler tarafından içme suyu kalitesindeki suyla üretilmesi ve uygun şartlarda paketlenip saklanması durumunda genel olarak güvenli kabul edildiğini belirten Yücel, ancak riskin sadece su kalitesiyle sınırlı olmadığını ekledi. Buzun üretim sonrası da kirlenebileceğini ifade eden Yücel, buz makinesi temizliğinin aksatılması, kirli buz kovası veya küreği kullanımı, çalışanların çıplak elle teması veya buzun açıkta bekletilmesi gibi durumların çapraz bulaşmaya yol açabileceğini vurguladı.
Toplumda buzun donmuş olmasından dolayı mikropları öldürdüğü yönündeki yanlış algıya dikkat çeken Dr. Öğretim Üyesi Mehtap Yücel, dondurma işleminin mikroorganizmaların çoğalmasını yavaşlattığını veya durdurduğunu, ancak birçok bakteri ve virüsü tamamen yok etmediğini açıkladı. Yücel, buz eridiğinde bu mikroorganizmaların tekrar aktif hale gelerek enfeksiyonlara neden olabileceğini belirtti.
Bu nedenle kafelerde kullanılan buzlarla ilgili en önemli noktanın işletmenin genel hijyeni olduğunu vurgulayan Yücel, buzun kapalı ve temiz şartlarda saklanması, servis sırasında temiz maşa veya buz küreği kullanılması, buz makinesinin düzenli temizlenmesi ve buzun içme suyu kalitesindeki sudan üretilmiş olması gerektiğini sıraladı. Ambalajlı hazır buz kullanımında ise ambalajın sağlam, üreticisinin belli ve uygun şartlarda muhafaza edilmiş olması gerektiğinin altını çizdi.
Hijyenik olmayan buzların mide-bağırsak sistemi enfeksiyonlarının sık nedenlerinden olduğunu belirten Yücel, bu enfeksiyonların belirtileri arasında ishal, bulantı, kusma, karın ağrısı, halsizlik ve ateşin yer aldığını söyledi. Norovirüs, salmonella, shigella veya E.coli gibi mikroorganizmaların hijyenik olmayan buzlarla yayılabileceğini ifade etti. Sıcak havalarda dışarıdan tüketilen gıda miktarının artması ve mikroorganizmaların çoğalma riskinin yükselmesi nedeniyle bu riskin arttığını belirtti.
Yücel, buzun şeffaf veya temiz görünmesinin mikrobiyolojik güvenliğini garanti etmediğini, mikroorganizmaların gözle görülemeyen varlıklar olduğunu hatırlattı. Bu nedenle asıl belirleyici faktörlerin buzun hangi sudan üretildiği, nasıl saklandığı ve servis edildiği olduğunu sözlerine ekledi.
