Beyin sağlığını koruma ve yaşlanmayla ortaya çıkan bilişsel gerilemeyi yavaşlatma çabaları, beslenme alışkanlıklarının önemini giderek artırıyor. Kahve antioksidan içeriğiyle sıkça öne çıkarken, nörologlar farklı içeceklerin beyin üzerindeki etkilerine de dikkat çekiyor. Nörolog Dr. William Scott Burgin, yeşil çayın içeriğindeki bazı bitkisel bileşiklerin yeni sinir hücreleri oluşumunu destekleyebileceğini belirtiyor.
Güney Florida Üniversitesi Nöroloji Profesörü ve İnme Bölüm Başkanı Dr. William Scott Burgin, yeşil çayın beyin sağlığı açısından öne çıkan içeceklerden biri olduğunu vurguluyor. Yeşil çay, kateşin adı verilen antioksidan bileşikler açısından zenginleşiyor. Bu bileşiklerden biri olan epigallokateşin gallat (EGCG), güçlü bir bitkisel antioksidan olarak biliniyor. Dr. Burgin’e göre EGCG, nörogenez adı verilen yeni sinir hücrelerinin oluşum sürecini destekleyebiliyor. Nörogenez, beynin belirli bölgelerinde yeni nöronların meydana gelmesi anlamına geliyor ve bu süreç öğrenme ile hafıza gibi bilişsel işlevler için büyük önem taşıyor.
Yeşil çayın beyin sağlığıyla ilişkisine dair önemli bulgular, 2025 yılında npj Science of Food dergisinde yayımlanan bir araştırmadan geliyor. Japonya’da demans tanısı olmayan 65 yaş üstü 8 bin 766 yetişkinin verilerini inceleyen çalışma, katılımcıların yeşil çay ve kahve tüketim alışkanlıklarını beyin MR görüntüleriyle karşılaştırıyor. Araştırma, daha fazla yeşil çay tüketen bireylerde, bilişsel gerileme ve demansla ilişkilendirilen küçük beyaz madde lezyonlarının daha az görüldüğünü ortaya koyuyor. Günde ortalama üç fincan yeşil çay içenlerde bu lezyonlar, bir fincan tüketenlere göre yaklaşık yüzde 3 daha az tespit ediliyor. Günlük 7-8 fincan tüketimde ise bu fark yaklaşık yüzde 6’ya ulaşıyor. Kahve tüketimi ile beyaz madde lezyonları veya beyin hacmi arasında ise anlamlı bir ilişki saptanmıyor. Ancak araştırmanın gözlemsel nitelikte olması, yeşil çayın doğrudan beyin hasarını azalttığını kesin olarak kanıtlamıyor. Ayrıca çalışmanın Japonya’daki yaşlı yetişkinlerle yürütülmesi, sonuçların farklı toplumlara genellenmesini sınırlayabiliyor.
Dr. Burgin, beyin sağlığını desteklemek adına tek bir içeceğe odaklanılmaması gerektiğini belirtiyor. Beslenme düzenine antioksidan bakımından zengin besinlerin de dahil edilmesini öneriyor. Uzmanın dikkat çektiği besinler arasında yaban mersini, çilek, koyu yeşil yapraklı sebzeler ve bitter çikolata bulunuyor. B vitaminleri, magnezyum ve omega-3 yağ asitlerinin de bilişsel sağlık için kritik öneme sahip olduğunu ekliyor. Yeşil çay tercih edilirken ürün içeriğine dikkat edilmesi gerekiyor; özellikle hazır şişelenmiş türler yüksek miktarda ilave şeker içerebiliyor. Bu nedenle evde demlenen, şekersiz yeşil çay daha kontrollü bir seçenek olarak öne çıkıyor. Yeşil çay kafein de içeriyor ve miktarı kahvenin yaklaşık yarısı kadar olabiliyor. Kafeine duyarlı kişilerin tüketimi sınırlaması ve özellikle günün geç saatlerinde içmekten kaçınması tavsiye ediliyor. Düzenli fiziksel aktivite, kaliteli uyku ve güçlü sosyal ilişkiler de beyin sağlığını koruyan önemli yaşam alışkanlıkları arasında yer alıyor.
Reklam & İşbirliği: [email protected]