Kadınlarda kalp krizi belirtileri her zaman klasik göğüs ağrısıyla kendini göstermeyebilir. Baş dönmesi, mide bulantısı, nefes darlığı, açıklanamayan yorgunluk veya sırt-çene ağrısı gibi semptomlar da kalp krizi habercisi olabiliyor. Memorial Şişli Hastanesi Kardiyoloji Bölümü’nden Hatice Bütül Erer, kadınların kalp hastalıklarının erkeklerden farklı belirtiler gösterebileceğini vurguladı. Yeni başlayan veya tekrarlayan şikayetlerin stres, yorgunluk veya mide problemi olarak geçiştirilmemesi gerektiğini belirtti.
Kalp krizinin seyrini etkileyen faktörler arasında hastalığın tipi, tedaviye ulaşma süresi, yaş ve eşlik eden diğer hastalıklar yer alıyor. Erer, genç kadınlarda dahi kalp krizi sonrası ölüm riskinin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. 2011-2022 verilerini inceleyen bir çalışma, 18-54 yaş arası kadınlarda ilk ani kalp krizi sonrası hastane içi ölüm oranının yüzde 3,1 olduğunu, bu oranın erkeklerde yüzde 2,6 olduğunu ortaya koydu.
Kadınlarda koroner arter hastalığı, kalp yetmezliği, ritim bozuklukları, kalp kapak ve kası hastalıkları ile koroner mikrovasküler hastalık görülebiliyor. Erer, özellikle genç kadınlarda nadir görülen ancak önemli bir durum olan spontan koroner arter diseksiyonuna (SCAD) dikkat çekti. Kalbi besleyen damar duvarında yırtılmayla oluşan SCAD, gebelik, emzirme veya yoğun stres gibi durumlarda kalp krizine yol açabiliyor.
Klasik göğüs ortası baskı ağrısından farklı olarak kadınlarda yanma şeklinde göğüs ağrısı, nefes darlığı, açıklanamayan yorgunluk, bulantı-kusma, sırt veya çene ağrısı, baş dönmesi, soğuk terleme ve mide rahatsızlığı gibi belirtiler kalp hastalığının işareti olabilir. Bu nedenle yeni veya tekrarlayan şikayetlerin basit nedenlere bağlanarak ihmal edilmemesi önem taşıyor.
Menopoz sonrası başlayan kardiyovasküler şikayetler de ihmal edilmemeli. Efor sırasında göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, bayılma hissi veya belirgin yorgunluk durumunda kardiyoloji değerlendirmesi şart. Yüksek tansiyon, kolesterol, diyabet, obezite, sigara kullanımı ve ailede kalp hastalığı öyküsü bulunan kadınlar risk açısından değerlendirilmeli.
Erken doğum, preeklampsi veya gebelik hipertansiyonu gibi gebelik komplikasyonları, ilerleyen yaşlarda kardiyovasküler riskleri artırabiliyor. Menopoz dönemindeki risk faktörlerindeki değişiklikler nedeniyle risk değerlendirmesinin güncellenmesi büyük önem taşıyor.
Yoğun duygusal veya fiziksel stres sonrası kalbin sol karıncığında geçici kasılma bozukluğuyla ortaya çıkan ‘Kırık Kalp Sendromu’ kadınlarda daha sık görülüyor. Sevilen birinin kaybı, korku, üzüntü veya ameliyat gibi durumlar bu sendromu tetikleyebiliyor. Başlangıçta kalp krizinden ayırt edilmesi zor olabilen bu durum, akut dönemde ciddi komplikasyonlara yol açabilir.
Kadınlarda kalp hastalıklarının belirtilerinin farklı seyrettiği unutulmamalıdır. Olağandışı şikayetlerin önemsenmesi, risk faktörlerinin düzenli değerlendirilmesi ve yaş, menopoz, gebelik öyküsü ile eşlik eden hastalıkların dikkate alınması kalp sağlığının korunmasında kritik rol oynar.
