Nöroloji Uzmanı Dr. Oğuzhan Onultan, erkek beyninin yapısal gelişiminin ve sinir ağlarının yeniden organize olma sürecinin ortalama 32 yaşına kadar devam ettiğini bildiren yeni bir araştırmayı değerlendirdi. Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışma, toplumdaki ‘erkekler geç büyüyor’ söylemine bilimsel bir temel sunuyor.
Dr. Onultan, beynin erişkinlik döneminde de gelişmeye ve yeniden yapılanmaya devam ettiğini vurguladı. Özellikle planlama, mantıklı karar verme, dürtü kontrolü ve sosyal davranışların yönetiminden sorumlu beyin bölgelerinin olgunlaşma sürecinin fiziksel gelişimden daha uzun sürebildiğini belirtti.
Araştırmanın, erkeklerin fiziksel gelişimi ile beyin gelişiminin aynı süreçler olmadığını açıkça ortaya koyduğunu ifade eden Dr. Onultan, “Erkeklerde boy uzaması ve cinsel gelişim çoğunlukla 18-20 yaşlarında tamamlanırken, beynin özellikle üst düzey bilişsel fonksiyonlardan sorumlu bölgeleri gelişimini sürdürmeye devam eder.” dedi.
Beynin, yaşamın erken dönemlerinden itibaren gereksiz sinir bağlantılarını ayıklayarak daha verimli ağlar oluşturduğunu anlatan Dr. Onultan, erkeklerde bu yeniden yapılanma sürecinin kadınlara göre daha uzun sürmesi nedeniyle nörolojik olgunlaşmanın daha ileri yaşlara kadar devam edebildiğini söyledi.
Beynin ön bölümündeki prefrontal korteksin, planlama, mantıklı karar verme, dikkat, risk analizi, dürtü kontrolü ve duyguların yönetimi gibi önemli işlevleri yerine getirdiğini belirten Dr. Onultan, bu bölgenin gelişim süreci tamamlandıkça bireylerin karar alma mekanizmalarının daha dengeli hale geldiğini ekledi.
Kadın beyninde sinir ağlarının erişkinlik dönemine daha erken ulaştığını, erkek beyninde ise sinaptik yeniden yapılanma ve nöral ağların optimize edilmesinin daha uzun sürdüğünü dile getiren Dr. Onultan, bu durumun bazı erkeklerde genç erişkinlik döneminde risk alma eğilimi, ani karar verme veya dürtüsel davranışlar olarak daha belirgin olabileceğini ancak bunun tüm bireyler için geçerli olmadığını vurguladı. Genetik özellikler, eğitim düzeyi, çevresel faktörler ve yaşam deneyimlerinin de beyin gelişimini önemli ölçüde etkilediğini belirtti.
Dr. Onultan, araştırmada belirtilen 32 yaş ortalamasının her bireyin aynı yaşta nörolojik olgunluğa ulaşacağı anlamına gelmediğini, beyin gelişiminin kişisel farklılıklar gösterebildiğini ve biyolojik yaş ile nörolojik olgunluğun her zaman aynı doğrultuda ilerlemediğini söyledi. Bilimsel çalışmalarda belirtilen yaş ortalamalarının toplum genelindeki eğilimleri gösterdiğini ve bazı bireylerde bu sürecin daha erken, bazılarında ise daha geç tamamlanabileceğini ekledi.
Beynin gelişiminin 32 yaşında tamamen sona ermediğini gösteren nörobilim çalışmalarına dikkat çeken Dr. Onultan, öğrenme, yeni deneyimler, fiziksel aktivite ve zihinsel egzersizler sayesinde beynin yaşam boyunca yeni bağlantılar kurmaya devam ettiğini belirtti. Nöroplastisite olarak adlandırılan bu özelliğin, beynin değişen koşullara uyum sağlayabilmesini mümkün kıldığını ifade etti.
Beyin sağlığını koruyan yaşam alışkanlıklarının önemine değinen Dr. Onultan, kaliteli uyku, düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme, kitap okumak, yeni beceriler edinmek ve sosyal yaşamın aktif olmasının beynin yeni sinir bağlantıları oluşturmasını desteklediğini vurguladı. Bu nedenle beyin sağlığını korumaya yönelik alışkanlıkların yalnızca ileri yaşlarda değil, çocukluk döneminden itibaren önem taşıdığını söyledi.
Araştırmanın sonuçlarının nöroloji, psikoloji, eğitim bilimleri ve sosyal davranış araştırmaları açısından da önemli sonuçlar doğurabileceğini belirten Dr. Onultan, erkek beyninin gelişim sürecinin daha uzun sürmesinin, genç erişkinlik dönemindeki davranış kalıplarının daha doğru anlaşılmasına katkı sağlayabilecek bilimsel veriler sunduğunu dile getirdi.
Toplumda mizahi bir söylem olarak kullanılan ‘erkekler geç büyüyor’ ifadesinin, güncel nörobilim araştırmalarıyla farklı bir bakış açısıyla değerlendirildiğini belirten Dr. Onultan, uzmanların bu tür araştırmaların bireyleri sınıflandırmak amacıyla değil, insan beyninin gelişim süreçlerini daha iyi anlamak ve davranışların biyolojik altyapısını bilimsel veriler ışığında değerlendirmek amacıyla ele alınması gerektiğini vurguladığını sözlerine ekledi.
