Arizona State University’de geliştirilen yeni bir matematiksel model olan DAMM (Digestion, Absorption and Microbial Metabolism), yiyeceklerin gerçekte sağladığı enerjiyi hesaplarken bağırsak mikrobiyotasının rolünü de dahil ediyor. Bu model, sindirim, emilim ve mikrobiyal metabolizmayı bir arada değerlendirerek geleneksel kalori hesaplamalarının eksikliklerini gideriyor.
Araştırmacılar, gıda etiketlerindeki kalori değerlerinin, vücudun tükettiği enerjiyi tam olarak yansıtmayabileceğini belirtti. Prof. Rosa Krajmalnik-Brown, sindirimin insan ve bağırsakta yaşayan mikroorganizmaların ortak çalışması olduğunu vurguladı. Mikroplar, sindirilemeyen besinleri parçalayarak enerji üretimine katkıda bulunuyor.
Geleneksel Atwater yöntemi, besinlerin protein, karbonhidrat ve yağ oranlarına göre kalori hesaplıyor ancak bağırsak bakterilerinin etkisini göz ardı ediyor. Bağırsak mikropları, özellikle lifli maddeleri kısa zincirli yağ asitlerine dönüştürerek vücuda ek enerji sağlıyor. Bu durum, aynı yemeği tüketen kişilerde farklı kalori alımlarına neden olabiliyor.
Araştırmada, iki farklı diyet uygulayan sağlıklı yetişkinler incelendi. İlk grup yüksek lifli, az işlenmiş gıdalarla beslenirken, ikinci grup daha çok işlenmiş ürünlerden oluşan Batı tipi diyet uyguladı. DAMM modeliyle yapılan analizler, Batı tipi diyet uygulayanların yüksek lifli beslenenlere göre günlük ortalama 116 kalori daha fazla enerji emdiğini ortaya koydu.
Yüksek lifli diyet uygulayanlarda açlık hissinin artmadığı gözlemlendi. Bu sonuç, lifin sadece sindirimi değil, bağırsak bakterilerinin faaliyetlerini ve enerji kullanımını da etkilediğini gösterdi. Bağırsak bakterilerinin ürettiği kısa zincirli yağ asitlerinin günlük ortalama 140 kalorilik ek enerji sağladığı hesaplandı.
Araştırma, gıdaların vücuda sağladığı enerjinin içeriğin yanı sıra kişinin bağırsak mikrobiyotasına ve sindirim sisteminin işleyişine bağlı olduğunu vurguluyor. PLOS One dergisinde yayımlanan çalışma, gelecekte kişiselleştirilmiş beslenme programlarının bağırsak bakterilerini daha fazla dikkate alacağını öngörüyor.
