Beyin iltihabı (ensefalit), hem ani başlayan ağır belirtilerle hem de haftalar içinde sinsi ilerleyen bulgularla ortaya çıkabilen ciddi bir hastalıktır. Davranış değişiklikleri ve bilinçteki dalgalanmalar hafife alınmamalıdır. Nöroloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Eren Toplutaş, erken müdahalenin süreci değiştirdiğini belirtti.
Beyin iltihabının en sık nedeninin enfeksiyonlar olduğunu belirten Dr. Toplutaş, virüs ve bakterilerin neden olduğu iltihabın genellikle ani başladığını söyledi. Yüksek ateş, bilinç değişikliği, davranış bozukluğu, konuşma güçlüğü ve motor kayıplar acil müdahale gerektirir. Bu tabloyla karşılaşan hastalar acil serviste tedaviye alınmalıdır.
Hastalık her yaş grubunda görülebilir. Etken belirlendiğinde antiviral veya antibiyotik tedaviler hızla başlatılır. Tedavideki gecikmeler, yalnızca ölüm riski oluşturmakla kalmaz, aynı zamanda felç, konuşma bozukluğu ve bilişsel kayıplar gibi kalıcı nörolojik hasarlara da yol açabilir. Bu nedenle belirtilerin erken fark edilmesi ve hızlı müdahale hayati önem taşır.
Beyin iltihabı sadece enfeksiyon kaynaklı değildir. Son yıllarda daha sık tanı konulan otoimmün ve paraneoplastik ensefalitler de görülür. Bu tür iltihaplar ani başlamaz, haftalar veya aylar içinde gelişir. Unutkanlık, davranış değişiklikleri, konuşma bozukluğu, dengesizlik ve epileptik nöbetler gibi belirtilerle ortaya çıkabilir.
Mikrobik etken bulunamayan bu iltihaplarda, bağışıklık sisteminin aşırı çalışması beyin dokusuna zarar verebilir. Bazı durumlarda ise vücuttaki bir kanserin ürettiği anormal proteinler beyin iltihabına neden olabilir. Bu hastalarda altta yatan neden mutlaka araştırılmalıdır. Ani gelişen bilinç değişikliği, ateş, davranış bozukluğu veya nöbet gibi durumlarda zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
