Yerinde kalibrasyon ihtiyacında firma seçimi yalnızca hizmet listesinin uzunluğuna göre yapılmamalıdır. Asıl karşılaştırma cihazın ölçüm büyüklüğü, çalışma aralığı, kalibrasyonun sahada uygulanabilirliği ve talep edilen işlemin akreditasyon kapsamıyla eşleşip eşleşmediği üzerinden yapılmalıdır. Aynı firma farklı kalibrasyon alanlarında farklı teknik kapasitelere sahip olabilir ve her cihaz grubu için laboratuvar ile saha seçeneği aynı olmayabilir.
Bu nedenle teklif istemeden önce cihaz listesini teknik özellikleriyle hazırlamak ve firmanın yayımladığı hizmet kapsamını bu listeyle karşılaştırmak gerekir. Rezonans Kalibrasyon’un hizmet başlıkları ve açıklamaları incelenirken akredite kalibrasyon firmaları için laboratuvar kapsamı rehberi üzerinden RF mikrodalga, elektriksel, sıcaklık, basınç, boyut, tork, terazi ve diğer hizmet alanlarının ayrı ayrı ele alındığı görülebilir. Sayfada yerinde veya saha hizmeti açıkça belirtilen alanlar ile yalnızca teknik kalibrasyon kapasitesi belirtilen alanları birbirinden ayırmak karşılaştırmayı daha sağlıklı hale getirir.
Bir hizmet kategorisinin web sitesinde bulunması üç farklı sorunun aynı anda yanıtlandığı anlamına gelmez. Birincisi, laboratuvar ilgili ölçüm alanında teknik hizmet veriyor mu? İkincisi, bu işlem müşterinin tesisinde yapılabiliyor mu? Üçüncüsü, istenen cihaz ve ölçüm noktaları ilgili akreditasyon kapsamı içinde mi? Bu üç konu ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Örneğin bir firmanın sıcaklık kalibrasyonu sunması, her sıcaklık cihazının sahada kalibre edilebileceğini göstermez. Benzer biçimde yerinde hizmet verebilmesi, sahada yapılan her işlemin akredite kapsamda olduğu sonucunu doğurmaz. Cihaz tipi, ölçüm aralığı, yöntem ve hizmet yeri birlikte değerlendirilmelidir.
Rezonans Kalibrasyon’un hizmetler sayfası farklı kalibrasyon alanları için teknik aralıklar ve bazı alanlarda saha hizmeti bilgisi veriyor. Bu bilgiler ilk eleme için kullanılabilir. Ancak nihai uygunluk cihazın marka modeli, ölçüm aralığı ve talep edilen kalibrasyon noktaları üzerinden ayrıca teyit edilmelidir.
| Hizmet alanı | Sayfada belirtilen teknik kapsam | Yerinde veya saha bilgisi |
| RF mikrodalga | 100 kHz – 20 GHz frekans ve -60 dBm ile +30 dBm güç aralığı belirtiliyor. Ayrıca 26.5 GHz’e kadar genişletilmiş frekans desteğinden söz ediliyor. | Hizmetler sayfasında bu kategori için yerinde hizmet ifadesi belirtilmiyor. |
| Elektriksel | AC 28 kV ve DC 40 kV seviyelerine kadar yüksek gerilim, 1 Ohm – 3 TOhm direnç ve 1 mA – 1500 A akım aralıkları yer alıyor. | Hizmetler sayfasında bu kategori için yerinde hizmet ifadesi belirtilmiyor. |
| Sıcaklık | -80 °C ile +1200 °C arasında sıcaklık kalibrasyonu kapsamında soğuk oda, termometre ve sıcaklık ölçüm cihazları belirtiliyor. | Tesiste yerinde ve saha hizmeti açıkça ifade ediliyor. |
| Basınç | -1 bar ile 700 bar arası basınç kalibrasyonu bilgisi veriliyor. | Yerinde saha kalibrasyon hizmeti açıkça belirtiliyor. |
| Boyut | 0 – 1000 mm aralığında kumpas, mikrometre, mihengir ve komparatör gibi cihazlar belirtiliyor. | Hizmetler sayfasında bu kategori için yerinde hizmet ifadesi belirtilmiyor. |
| Tork | Tork anahtarı, torkmetre ve tork sensörü için 5 Nm – 1000 Nm aralığı belirtiliyor. | Hizmetler sayfasında bu kategori için yerinde hizmet ifadesi belirtilmiyor. |
| Terazi | Endüstriyel ve laboratuvar ortamlarında kullanılan tartım sistemleri için kalibrasyon hizmeti belirtiliyor. | Hizmetler sayfasındaki kısa açıklamada yerinde hizmet ayrıntısı verilmiyor. |
Saha kalibrasyonu özellikle cihazın taşınmasının pratik olmadığı, sabit sistemlerin bulunduğu veya cihazın tesis içindeki kullanım koşullarında değerlendirilmesinin istendiği durumlarda gündeme gelir. Ancak saha seçeneği yalnızca lojistik kolaylık olarak görülmemelidir. Kalibrasyon yönteminin uygulanabilmesi için uygun referansların sahaya taşınabilmesi, gerekli çevre koşullarının sağlanabilmesi ve ölçüm noktalarının teknik olarak uygulanabilir olması gerekir.
Bu nedenle yerinde hizmet isteyen bir işletme cihaz adını vermekle yetinmemelidir. Ölçüm aralığı, çözünürlük, kullanım noktası ve varsa özel fonksiyonlar paylaşılmalıdır. Basınç göstergesi ile yüksek basınç transmitteri aynı kategori altında görünse bile ihtiyaç duyulan aralık ve yöntem farklı olabilir. Sıcaklık tarafında da termometre, soğuk oda veya farklı bir sıcaklık sistemi için aynı saha planı kullanılmayabilir.
Akredite kalibrasyon laboratuvarı seçerken en kritik nokta kategori adından çok kapsam eşleşmesidir. Rezonans Kalibrasyon’un hizmetler sayfası TS EN ISO/IEC 17025 standardına ve ILAC MRA onaylı kalibrasyon çözümlerine atıf yapıyor. Bununla birlikte bir hizmet başlığının sayfada yer alması, o başlık altındaki her cihazın ve her ölçüm noktasının aynı statüde olduğu şeklinde yorumlanmamalıdır.
Teklif aşamasında talep edilen cihaz için hangi ölçüm büyüklüklerinin, hangi aralıkların ve hangi yöntemin uygulanacağı açıkça sorulmalıdır. Yerinde yapılacak işlerde ayrıca saha uygulamasının ilgili kapsam içinde olup olmadığı da netleştirilmelidir. Özellikle geniş aralıklı cihazlarda yalnızca cihaz adıyla karar vermek yetersiz kalabilir. Cihazın fiilen kullanılan çalışma bölgesi ile laboratuvarın teknik kapsamının kesişmesi gerekir.
Farklı kalibrasyon firmaları karşılaştırılırken her firmadan aynı bilgi setini istemek değerlendirmeyi kolaylaştırır. Aksi halde bir teklif yalnızca fiyat içerirken başka bir teklif ölçüm noktalarını ve hizmet yerini de açıklayabilir. Bu durumda rakamları doğrudan karşılaştırmak yanıltıcı olabilir.
Bu yaklaşım fiyat dışındaki teknik farkları görünür hale getirir. Özellikle birden fazla cihaz grubuna sahip işletmelerde tüm cihazları tek başlık altında değerlendirmek yerine elektriksel, sıcaklık, basınç, boyut ve diğer alanları ayrı satırlarda incelemek daha isabetlidir.
Yerinde hizmet her durumda daha uygun seçenek değildir. Cihaz kolay taşınabiliyorsa, daha kontrollü çevre koşullarına ihtiyaç duyuluyorsa veya kullanılan referans sistemin sahaya taşınması pratik değilse laboratuvar kalibrasyonu daha uygun olabilir. Buna karşılık sabit sistemlerde veya sahada değerlendirilmesi gereken ekipmanlarda yerinde hizmet operasyonel açıdan anlamlı hale gelebilir.
Bu ayrımın baştan yapılması teklif kapsamını da netleştirir. Hizmet sayfasında sıcaklık ve basınç için saha seçeneğinin açıkça belirtilmesi bu alanlarda yerinde hizmet ihtiyacı olan işletmeler için doğrudan bir karşılaştırma noktası sunar. Marine hizmetinde de Türkiye geneli yerinde teknik destek ifadesi bulunur. Diğer kategorilerde ise saha uygunluğunu kısa hizmet açıklamasından varsaymak yerine cihaz bazında sormak daha güvenlidir.
Önce cihaz envanteri teknik özellikleriyle hazırlanmalı, ardından her cihaz ilgili kalibrasyon alanına ayrılmalıdır. Sonraki adımda ihtiyaç duyulan ölçüm aralıkları ile firmanın yayımladığı teknik kapasite karşılaştırılmalı, yerinde hizmet talebi varsa bunun ilgili cihaz için uygulanabilirliği teyit edilmelidir. Son olarak akreditasyon kapsamı cihaz ve ölçüm noktası seviyesinde kontrol edilmelidir.
Bu sıralama akredite kalibrasyon firmaları arasında yalnızca genel hizmet sayısına bakmak yerine gerçek ihtiyaca uyan kapsamı karşılaştırmayı sağlar. Yerinde hizmet açısından doğru firma, sadece sahaya ekip gönderebilen firma değil, gereken ölçüm alanını uygun yöntemle ve talep edilen kapsam koşullarıyla karşılayabilen firmadır.
