Stanford Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma, göz kapaklarında oluşan sarı kolesterol birikintileri olan ksantelazmanın, kalp krizi ve inme riskinde artışla ilişkili olabileceğini ortaya koydu. Atherosclerosis dergisinde yayımlanan çalışma, ksantelazma görülen bireylerde bu tür kardiyovasküler olayların daha sık yaşandığını bildirdi.
Stanford Üniversitesi’nden araştırmacılar, ksantelazma tanısı konulan 17 bin 925 yetişkin ile benzer özelliklere sahip bir kontrol grubunu yaklaşık 10 yıl boyunca takip etti. Çalışma, sarı plaklara sahip kişilerde kalp krizi, inme ve geçici iskemik atak oranlarının daha yüksek olduğunu gösterdi.
Ksantelazma, genellikle göz kapaklarında, gözlerin iç köşelerinde ve burun köküne yakın bölgelerde beliren sarımsı, düz veya hafif kabarık kolesterol birikintileridir. Daha önce zararsız kozmetik bir problem olarak görülen bu plaklar, bazı durumlarda yüksek kolesterol ile bağlantılı olabilse de normal kan yağlarına sahip kişilerde de görülebilmektedir.
Araştırmanın ilk yılında, ksantelazması olan bireylerin yüzde 1’inde kalp krizi meydana gelirken, kontrol grubunda bu oran yüzde 0,35 olarak kaydedildi. İnme oranları sırasıyla yüzde 0,95 ve yüzde 0,30, geçici iskemik atak oranları ise yüzde 0,60 ve yüzde 0,19 olarak belirlendi.
Beş yıllık takip sonucunda ksantelazma grubunda kalp krizi oranı yüzde 2,26’ya, kontrol grubunda yüzde 1,13’e ulaştı. İnme oranları ise yüzde 2,25’e karşı yüzde 1,03 olarak saptandı. On yılın sonunda da bu farklar sürerken, genel ölüm oranlarında anlamlı bir farklılık gözlenmedi.
Çalışma, geriye dönük ve gözlemsel bir nitelik taşıdığı için ksantelazmanın doğrudan kalp krizi veya inmeye neden olduğunu kanıtlamamaktadır. Ancak yaş, cinsiyet, kan yağları, hipertansiyon, diyabet, obezite ve sigara kullanımı gibi risk faktörleri eşleştirildikten sonra bile bağlantının devam etmesi dikkat çekicidir.
Araştırmacılar, ksantelazmanın, belirti vermeden ilerleyebilen damar sertliği (ateroskleroz) için görünür bir klinik işaret olabileceğini düşünmektedir. Bu bulgu, erken risk değerlendirmesi ve önleyici tedbirler için potansiyel bir araç olarak değerlendirilebilir.
Göz çevresinde sarı plak fark eden kişilerin paniğe kapılmadan aile hekimine, dermatoloji veya göz hastalıkları uzmanına başvurması önerilmektedir. Hekimler, gerekli gördükleri takdirde kolesterol, tansiyon ve kan şekeri ölçümlerini değerlendirerek kişinin genel kardiyovasküler riskini inceleyebilir.
Ksantelazmanın evde sıkılması, kesilmesi veya kimyasal ürünlerle giderilmeye çalışılması tehlikeli sonuçlar doğurabilir. Bu oluşumların kozmetik olarak çıkarılması, altta yatan kardiyovasküler riskleri ortadan kaldırmaz; bu nedenle uzman gözetiminde risk faktörlerinin değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
