Sıcak havaların etkisini artırmasıyla birlikte çocuklarda yaz ishalleri gibi sağlık sorunları ailelerin gündemine geliyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, yaz ishallerinin en sık karşılaşılan sorunlardan biri olduğunu belirtti. Varkal, ishale eşlik eden sıvı ve mineral kaybının küçük yaş grubundaki çocuklar için risk oluşturduğuna dikkat çekti.
Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, çocuklarda ishalin genellikle virüs kaynaklı olduğunu ifade etti. Rotavirüs, norovirüs ve adenovirüs gibi etkenlerin ishalin başlıca nedenleri arasında yer aldığını söyledi. Yaz aylarında ise bu risklere ek olarak gıdaların hızlı bozulması, açıkta satılan ürünler, yetersiz hijyenli su ve gıdalar, kalabalık tatil ortamları ile havuz hijyeni gibi faktörlerin ishale zemin hazırladığını belirtti. Varkal, her ishalin ‘üşütme’ veya antibiyotik gerektiren bir durum olmadığını, doğru sıvı desteği ve beslenme ile çoğunlukla iyileşebildiğini vurguladı.
İshal ve kusma sırasında vücudun suyun yanı sıra sodyum, potasyum ve bikarbonat gibi hayati mineralleri de kaybettiğini belirten Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, bu nedenle sadece su içirmenin yetersiz kalabileceğini söyledi. Eczanelerde bulunan oral rehidrasyon sıvılarının kaybedilenleri yerine koymada etkili olduğunu ifade etti. Varkal, kusma durumunda sıvıların az miktarlarda ve sık sık verilmesi gerektiğini, beslenmenin ise çocuğun tolere edebildiği ölçüde sürdürülmesi gerektiğini belirtti. Anne sütü alan bebeklerde emzirmenin devam etmesi, mama alanlarda normal beslenmenin sürdürülmesi, daha büyük çocuklarda ise yoğurt, çorba, pirinç, patates, muz gibi hafif gıdaların tercih edilmesi gerektiğini ekledi.
Ailelerin ishali hemen kesmeye çalışmasının sık yapılan bir hata olduğunu dile getiren Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, ishalin vücudun mikrobu uzaklaştırma yollarından biri olabileceğini söyledi. Kanlı ishal, yüksek ateş veya şiddetli karın ağrısı gibi durumlarda hekim önerisi olmadan ishal kesici ilaç kullanılmaması gerektiğini vurguladı. Gereksiz antibiyotik kullanımının bağırsak florasını bozabileceğini ve direnç gelişimine yol açabileceğini belirten Varkal, antibiyotik kararının mutlaka hekim tarafından verilmesi gerektiğini ifade etti. Çinko desteği ve probiyotiklerin de hekim önerisiyle kullanılması gerektiğini ekledi.
Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, çocuklarda belirgin halsizlik, uykuya meyil, huzursuzluk, ağız ve dil kuruluğu, gözlerde çökme, ağlarken gözyaşı olmaması veya idrarın azalması gibi sıvı kaybı belirtileri görüldüğünde gecikmeden hekime başvurulması gerektiğini belirtti. Dışkıda kan, yüksek ateş, kusma nedeniyle sıvı alamama, artan karın ağrısı, 6 aydan küçük bebekler, kronik hastalığı olanlar ve ishalin 7-10 günden uzun sürmesi veya tekrarlaması gibi durumlarda da tıbbi değerlendirme gerektiğini söyledi.
İshalden korunmanın temelinin hijyen olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, ellerin düzenli olarak sabun ve suyla yıkanmasının önemini belirtti. Gıdaların iyice yıkanması, iyi pişirilmesi, açıkta satılan ürünlerden kaçınılması ve tatillerde hijyeninden emin olunmayan su ve gıdalardan uzak durulması gerektiğini söyledi. Havuz kullanımında da hijyen kurallarına dikkat çekerek, rotavirüs aşısının bebeklerde ağır ishallere karşı etkili bir korunma yöntemi olduğunu hatırlattı.
Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, yaz ishallerinde tedavinin genellikle antibiyotik değil, doğru sıvı desteği, uygun beslenme ve yakın takip olduğunu yineledi. Çocuk iyi görünüyor, sıvı alabiliyor ve idrar yapıyorsa çoğu ishalin evde takip edilebileceğini, ancak sıvı kaybı belirtileri, kanlı dışkı veya genel durumda bozulma gibi durumlarda zaman kaybetmeden hekime başvurulması gerektiğini sözlerine ekledi.
