Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü bünyesinde yılda yaklaşık 10 bin doz akrep panzehiri (antivenom) üretiliyor. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinden temin edilen akreplerin zehirleri kullanılarak hazırlanan panzehir, ülke genelindeki tüm sağlık kuruluşlarına dağıtılıyor.
Laboratuvar sorumlusu Veteriner Hekim Mehmet Ali Kanat, panzehir üretim sürecinin titizlikle yürütüldüğünü belirtti. Kanat, laboratuvara getirilen akreplerin kontrollü koşullarda beslendiğini ve belirli aralıklarla zehirlerinin alındığını söyledi. Elde edilen zehrin doğrudan kullanılmadığını, içindeki doku kalıntılarından arındırılması için uzun ve detaylı bir saflaştırma sürecinden geçtiğini aktardı.
Saflaştırılan zehrin protein ve enzim analizleriyle kalite kontrol testlerinden geçtiğini belirten Kanat, panzehir üretiminde kullanılan 10 at bulunduğunu ifade etti. Bu atlara düşük dozlarda zehir enjeksiyonları yapıldığını ve kanlarındaki antikor seviyelerinin düzenli olarak takip edildiğini dile getirdi. Yeterli antikor seviyesine ulaşıldığında atlardan alınan plazmanın saflaştırıldığını ve son ürünün yalnızca akrep zehrine karşı etkili antikorları içerdiğini açıkladı.
Üretilen panzehirlerin tüm kontrollerin ardından sağlık müdürlüklerine teslim edilerek illere dağıtıldığını belirten Kanat, Türkiye’nin her yerinde akrep panzehrinin bol miktarda bulunduğunu ve vakaların tedavisinde kullanıldığını vurguladı. Panzehirin, özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde bulunan ‘androctonus crassicauda’ türü akreplerin zehrine karşı etkili olduğunu ve bu sayede Kuzey Afrika ve Orta Doğu’daki benzer akrep türlerine karşı da kullanılabildiğini ekledi.
Yaz döneminde akrep sokması vakalarının arttığına dikkat çeken Kanat, kırsal bölgelerde çadırda veya açık alanda uyuyanların daha fazla risk altında olduğunu söyledi. Panzehirin yaygınlığı sayesinde ciddi bir ölüm vakası görülmediğini ifade eden Kanat, ülkenin yıllık 10 bin dozluk panzehir ihtiyacının rahatlıkla karşılandığını ve gerektiğinde kapasitenin artırılabileceğini belirtti.
Kanat, akrep sokmalarına karşı dikkatli olunması gerektiğini vurgulayarak, özellikle dışarıda uyuyanların kıyafet ve ayakkabılarını kontrol etmeleri gerektiğini hatırlattı. Kıyafet içindeki akreplerin sokmasının daha şiddetli olabileceğini ve alınan zehir miktarını artırabileceğini belirterek, giysilerin akrep girmeyecek yerlere asılmasını veya giymeden önce kontrol edilmesini tavsiye etti.
